Home >  Puber >  Maatschappij en samenleving >  Levensbeschouwing >  Normen en waarden

Normen en waarden

Normen en waarden zijn belangrijk binnen iedere cultuur. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vrijheid, gelijkheid, democratie, respect en tolerantie. Sommige waarden zijn zelfs opgenomen in de grondwet, zoals gelijke behandeling en vrijheid van godsdienst. Steeds meer scholen besteden hier ook aandacht aan.

Waarden

Waarden zijn idealen waar we mee leven. Pubers zijn vaak, zonder dat je dat hoeft te merken, bezig met waarden en normen. Wat is belangrijk? Jongeren krijgen een steeds beter beeld van waar ze veel waarde aan hechten, zoals aan liefde, vrijheid en gelijkheid. Je kunt daar met je kind over praten. Probeer niet je mening op te dringen, maar sta open voor de mening van je kind.

Normen

Een norm is een gedragsregel die gebaseerd is op een waarde. Dit heeft dus te maken met de manier waarop je je gedraagt. Je kunt bijvoorbeeld tegen discriminatie zijn omdat je veel waarde hecht aan gelijkheid.

Cultuur

Welke normen en waarden je hebt, hangt met veel zaken samen, zoals:

  • opvoeding;
  • sekse;
  • opleiding;
  • maatschappelijke achtergrond;
  • cultuur;
  • woonplaats;
  • godsdienst.

Daarbij kunnen er nog veel meer dingen van invloed zijn. In onze multiculturele samenleving hebben mensen veel overeenkomsten, maar er wordt ook verschillend gedacht over normen en waarden. Dit kan tot misverstanden leiden en soms zelfs tot conflicten. Belangrijk is om ieder mens als individu te behandelen en niet als deel van een groep. Ook je puber is daarmee bezig. Dat is lastig voor jongeren, want ze willen bij een groep horen en vaak zetten ze zich dan af tegen andere groepen. Later gaat dat weer over.

Conflicten

Als je bepaalde normen en waarden overtreedt (misschien zonder dat je dit doorhebt), kan er een conflict ontstaan. Het kan daarbij al om relatief kleine dingen gaan, bijvoorbeeld de waarde respect voor de natuur en het milieu en de norm dat je geen afval op straat mag gooien. Sommige mensen keuren het af als ze zien dat je kind kauwgom op straat spuugt of een papiertje laat vallen. Dat is zelfs strafbaar.

Samenleven

Om op een prettige manier met elkaar samen te leven is het belangrijk dat je leeft volgens je eigen normen en waarden, maar ook volgens de normen en waarden van de samenleving. Probeer je ook te verdiepen in wat mensen met een andere culturele achtergrond denken. Misschien begrijp je elkaar niet altijd, maar je kunt wel proberen om elkaar te respecteren. Vaak zul je merken dat je meer gemeenschappelijk hebt dan je op het eerste gezicht denkt. Ook je kind moet leren om zich in te leven in anderen en rekening te houden met andere mensen.

Burgerschapsvorming

Steeds meer scholen besteden aandacht aan burgerschapsvorming. Burgerschapsvorming is een verplicht vak geworden, maar scholen kunnen dit wel zelf invullen. Sommige scholen doen er veel aan, andere heel weinig. Bij burgerschapsvorming gaat het erom dat leerlingen kennis krijgen van democratische processen. Belangrijk hierbij zijn de rechten van anderen, respect en ruimte voor anderen.

 

Keurmerk